AI voor de onderzoeker · Kleine automatiseringen en scripts maken

Kleine automatiseringen en scripts maken met AI als onderzoeker

Je leest veel, schrijft veel en moet elke bron exact kunnen verantwoorden. Kleine automatiseringen en scripts maken is een van de taken waar AI een onderzoeker echt tijd scheelt — mits je weet wat je wel en niet deelt.

Laatst bijgewerkt: 15 september 2026 5 min lezen Redactie AIwerkbank

In het kort

Veel repetitief werk van een onderzoeker — bestanden hernoemen, tabellen samenvoegen, een mailmerge — is met een klein script of een slimme spreadsheetformule te automatiseren. AI schrijft dat script voor je en legt regel voor regel uit wat het doet. Tools die hiervoor geschikt zijn: ChatGPT, Claude, GitHub Copilot. Werk met placeholders in plaats van echte namen.

Waarom kleine automatiseringen en scripts maken met AI werkt voor een onderzoeker

Typische documenten waar dit bij helpt: literatuuroverzichten, subsidieaanvragen, artikelen.

Stappenplan

Beschrijf in gewone taal wat je nu met de hand doet, stap voor stap.
Vraag om een oplossing in de tool die je al hebt (Excel, Google Sheets, Power Automate, Python).
Laat de tool uitleggen wat het script doet en test op een kopie van je data.
Bewaar het script met de uitleg erbij voor de volgende keer.

Voorbeeldprompt (kopieer en vul de [velden] in)

Ik ben onderzoeker en doe dit elke week met de hand: [beschrijf de stappen]. Ik werk met [Excel/Google Sheets/Python]. Maak een oplossing die dit automatiseert, leg elke stap uit voor iemand zonder programmeerervaring, en vertel wat er mis kan gaan en hoe ik dat herken. Werk op een kopie van de data.

Bouw je eigen variant met de prompt-bouwer of kijk in de prompt-bibliotheek.

Welke tool past hierbij

ChatGPT (OpenAI): De veelzijdige allrounder met het grootste ecosysteem. Gratis versie: ja, ruim — met daglimiet op de sterkste modellen. Review
Claude (Anthropic): De zorgvuldige denker voor lange teksten, nuance en code. Gratis versie: ja, met daglimiet. Review
GitHub Copilot (GitHub): De bekendste code-assistent, werkt in je eigen editor. Gratis versie: ja (gratis tier + studentenvoorwaarden). Review

Twijfel je? De AI-keuzehulp kiest op basis van jouw taak en eisen.

Privacy en valkuilen

Privacy: werk zonder namen. Bij het werk van een onderzoeker geldt: ongepubliceerde data en deelnemersgegevens. Een naam vervangen door [naam] of cliënt A maakt een tekst niet automatisch anoniem. Ook de combinatie van gebeurtenissen, functies, datums en andere kenmerken kan iemand herkenbaar maken. Gebruik fictieve voorbeelden als je de herleidbaarheid niet kunt uitsluiten. Een zakelijk abonnement, training uitzetten of een verwerkersovereenkomst is op zichzelf geen toestemming om persoonsgegevens te delen. Laat je organisatie vooraf doel, grondslag, noodzakelijkheid, beveiliging en eventuele extra regels voor gevoelige gegevens beoordelen. Lees ook AI, AVG en privacy.

Bronnen: EDPB: anonimiseren en pseudonimiseren en AP: verantwoord gebruik van generatieve AI.

Valkuil bij deze taak: Test op een kopie. Een script dat "werkt" kan stil de verkeerde kolom overschrijven.

Veelgestelde vragen

Moet ik kunnen programmeren?

Niet per se: AI schrijft en verklaart de code. Wat je wel nodig hebt is geduld om te testen en de discipline om niets op live data los te laten voordat je het begrijpt. Onze gids "AI voor programmeurs" gaat dieper.

Welke AI-tool is het beste voor kleine automatiseringen en scripts maken als onderzoeker?

Voor deze taak werken ChatGPT, Claude, GitHub Copilot goed. ChatGPT is de veelzijdige allrounder met het grootste ecosysteem; probeer dezelfde prompt in twee tools en vergelijk.

Hoeveel tijd bespaart dit een onderzoeker?

Dat hangt af van hoe vaak je kleine automatiseringen en scripts maken en hoe goed je prompt is. De grootste winst zit meestal in de eerste versie: die staat er in een minuut, waarna jij controleert en aanscherpt. Verwacht geen wonderen bij werk dat vooral uit oordelen en keuzes bestaat.

Lees verder