AI voor de onderzoeker · Eigen prompts bouwen en delen met je team

Eigen prompts bouwen en delen met je team met AI als onderzoeker

Voor een onderzoeker die werkt met vakgenoten en literatuuroverzichten is eigen prompts bouwen en delen met je team dagelijkse kost. Zo zet je AI daarvoor in: stappen, een prompt die je direct kunt gebruiken en de valkuilen.

Laatst bijgewerkt: 15 september 2026 5 min lezen Redactie AIwerkbank

In het kort

De meeste winst haalt een onderzoeker niet uit één slimme prompt, maar uit een klein setje vaste prompts die je steeds hergebruikt — voor literatuuroverzichten, voor mails aan vakgenoten, voor samenvattingen. Zo wordt AI een vast gereedschap in plaats van een gimmick. Tools die hiervoor geschikt zijn: ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot. Werk met placeholders in plaats van echte namen.

Waarom eigen prompts bouwen en delen met je team met AI werkt voor een onderzoeker

Typische documenten waar dit bij helpt: literatuuroverzichten, subsidieaanvragen, artikelen.

Stappenplan

Schrijf een "vaste inleiding" met wie je bent, voor wie je werkt en je toon.
Bewaar per terugkerende taak een prompt met [invulvelden].
Deel de set met collega's en spreek af wat er wél en niet in mag (privacy).
Herzie de prompts elk kwartaal: wat werkt, wat niet?

Voorbeeldprompt (kopieer en vul de [velden] in)

Help me een vaste prompt-inleiding te maken. Ik ben onderzoeker, werk met vakgenoten en schrijf vooral literatuuroverzichten, subsidieaanvragen, artikelen. Toon: [omschrijving]. Maak een inleiding van maximaal 80 woorden die ik vóór elke prompt plak, en stel daarna vijf herbruikbare prompts voor met [invulvelden] voor mijn meest voorkomende taken.

Bouw je eigen variant met de prompt-bouwer of kijk in de prompt-bibliotheek.

Welke tool past hierbij

ChatGPT (OpenAI): De veelzijdige allrounder met het grootste ecosysteem. Gratis versie: ja, ruim — met daglimiet op de sterkste modellen. Review
Claude (Anthropic): De zorgvuldige denker voor lange teksten, nuance en code. Gratis versie: ja, met daglimiet. Review
Microsoft Copilot (Microsoft): AI ingebed in Windows en Microsoft 365. Gratis versie: ja, ook los gratis. Review

Twijfel je? De AI-keuzehulp kiest op basis van jouw taak en eisen.

Privacy en valkuilen

Privacy: werk zonder namen. Bij het werk van een onderzoeker geldt: ongepubliceerde data en deelnemersgegevens. Een naam vervangen door [naam] of cliënt A maakt een tekst niet automatisch anoniem. Ook de combinatie van gebeurtenissen, functies, datums en andere kenmerken kan iemand herkenbaar maken. Gebruik fictieve voorbeelden als je de herleidbaarheid niet kunt uitsluiten. Een zakelijk abonnement, training uitzetten of een verwerkersovereenkomst is op zichzelf geen toestemming om persoonsgegevens te delen. Laat je organisatie vooraf doel, grondslag, noodzakelijkheid, beveiliging en eventuele extra regels voor gevoelige gegevens beoordelen. Lees ook AI, AVG en privacy.

Bronnen: EDPB: anonimiseren en pseudonimiseren en AP: verantwoord gebruik van generatieve AI.

Valkuil bij deze taak: Een prompt-bibliotheek zonder privacyafspraak is een datalek in wording. Leg vast wat niet in een prompt mag.

Veelgestelde vragen

Waar bewaar ik prompts handig?

In een gedeeld document of in de "projecten"/"GPT's"-functies van ChatGPT en Claude. Onze Werkbank heeft een gratis prompt-bouwer en -bibliotheek om mee te beginnen.

Welke AI-tool is het beste voor eigen prompts bouwen en delen met je team als onderzoeker?

Voor deze taak werken ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot goed. ChatGPT is de veelzijdige allrounder met het grootste ecosysteem; probeer dezelfde prompt in twee tools en vergelijk.

Hoeveel tijd bespaart dit een onderzoeker?

Dat hangt af van hoe vaak je eigen prompts bouwen en delen met je team en hoe goed je prompt is. De grootste winst zit meestal in de eerste versie: die staat er in een minuut, waarna jij controleert en aanscherpt. Verwacht geen wonderen bij werk dat vooral uit oordelen en keuzes bestaat.

Lees verder