AIwerkbank Naar de werkbank
Beste AI-toolsVergelijkenGidsenWerkbankAI-prijzen Naar de werkbank
Gids

Studiedata en cursusmateriaal met AI maken: waar liggen de grenzen?

Ja, je mag AI gebruiken om studiedata en cursusmateriaal te maken, maar niet onbeperkt. De grens ligt bij auteursrecht: AI voegt bestaande tekst en beeld van internet samen, waardoor je materiaal kan bevatten waar auteursrecht op rust. Ook privacy speelt: voer je persoonsgegevens van deelnemers in, dan is die informatie mogelijk niet beschermd. En vanaf de AI-verordening gelden extra regels voor AI-toepassingen in onderwijs en beoordeling.

Laatst bijgewerkt: 6 min lezen Redactie AIwerkbank

Auteursrecht: geen automatische bescherming voor AI-materiaal

AI-tools zoals ChatGPT maken geen volledig nieuwe tekst of beeld. Ze verzamelen grote hoeveelheden data en vullen jouw verzoek aan met wat het meest voorkomt. Daardoor is jouw cursusmateriaal mogelijk opgebouwd uit bestaand werk waar auteursrecht op rust. Gebruik van beschermde teksten zonder toestemming is verboden en de oorspronkelijke auteur kan je aanklagen, zo waarschuwt de KVK.

Belangrijk voor jouw opleidingsmateriaal: je krijgt niet automatisch auteursrecht op AI-gegenereerde content, ook niet als je die nabewerkt. Auteursrecht vereist een originele keuze én invloed op het volledige maakproces. Vraag je ChatGPT bijvoorbeeld een module te schrijven over veelvoorkomende problemen in jouw branche, dan krijgt een concurrent met dezelfde prompt hetzelfde antwoord. Je kunt die concurrent dan niet beschuldigen van plagiaat. Controleer AI-output dus altijd op herkenbare passages en herschrijf waar nodig. Meer over veilig werken met AI lees je in een cursus of workshop ontwerpen met AI als accountant.

Privacy: persoonsgegevens van deelnemers invoeren is riskant

Alles wat je in een AI-tool typt, slaat de tool op een server op. Die server staat mogelijk in een land waar de Nederlandse privacywetgeving niet geldt. Voer je studiedata in met namen, e-mailadressen, functies of beoordelingen van deelnemers, dan is die informatie mogelijk niet beschermd. De KVK noemt dit expliciet als risico: persoonsgegevens of gevoelige bedrijfsinformatie invoeren kan betekenen dat je de controle verliest over waar die data terechtkomt.

De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op algoritmes en AI. De AVG verplicht je om persoonsgegevens goed te beschermen. Gebruik AI daarom alleen voor geanonimiseerde studiedata: vervang namen door codes, verwijder herleidbare functies en voer geen gevoelige beoordelingen in. Wil je weten hoe je AI veilig inzet bij het voorbereiden van gesprekken of beoordelingen, bekijk dan lastige gesprekken voorbereiden met AI als accountant.

AI-verordening: extra regels voor onderwijs en beoordeling

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) is het eerste alomvattende rechtskader voor AI wereldwijd. Het doel is betrouwbare AI in Europa bevorderen. De verordening bevat risicogebaseerde regels voor AI-ontwikkelaars en -exploitanten met betrekking tot specifieke toepassingen. Voor studiedata en cursusmateriaal is relevant dat AI-systemen voor onderwijs of beoordeling onder de hoog-risicocategorie kunnen vallen, afhankelijk van hoe je ze inzet.

Gebruik je AI om deelnemers te beoordelen, examens te genereren of leerresultaten te voorspellen, dan gelden strengere eisen. De Europese Commissie benadrukt dat bepaalde AI-systemen risico's creëren die we moeten aanpakken om ongewenste resultaten te voorkomen. Het is bijvoorbeeld vaak niet mogelijk om te achterhalen waarom een AI-systeem een beslissing of voorspelling heeft genomen. Voor jouw opleidingspraktijk betekent dit: gebruik AI als hulpmiddel bij het opstellen van lesmateriaal, maar laat beslissingen over deelnemers altijd door een mens nemen. Meer over regels en beleid vertalen naar de praktijk vind je bij regels en beleid vertalen naar de praktijk met AI als accountant.

Leg afspraken vast in een AI-beleid

Een AI-beleid is niet verplicht, maar helpt ondernemers en medewerkers om veilig met AI-tools te werken. Het geeft duidelijke regels en voorkomt risico's. Gaat er toch iets mis door verkeerd of onveilig gebruik van AI, dan biedt een AI-beleid ook een juridisch handvat. Met een goed AI-beleid voldoe je meteen aan de juiste regelgeving: de EU-AI-verordening en de AVG.

Neem in je AI-beleid voor studiedata en cursusmateriaal minimaal op: welke AI-tools zijn toegestaan, welke gegevens medewerkers wel of niet mogen invoeren, en wie verantwoordelijk is voor het controleren van AI-output op auteursrechtelijk beschermd materiaal. Zorg dat de gegevens die medewerkers in AI-tools gebruiken voldoen aan de wetgeving. Wil je meer weten over het opzetten van zo'n beleid, lees dan regels en beleid vertalen naar de praktijk met AI als accountant.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Mag ik persoonsgegevens van cursisten invoeren in een AI-tool?
Nee, dat is riskant. Alles wat je invoert, slaat de AI-tool op een server op, mogelijk in een land zonder Nederlandse privacybescherming. Anonimiseer studiedata altijd voordat je die in een AI-tool verwerkt.
Heb ik auteursrecht op AI-gegenereerd cursusmateriaal?
Niet automatisch. Auteursrecht vereist een originele keuze én invloed op het volledige maakproces. AI voegt bestaande data samen, waardoor je materiaal mogelijk auteursrechtelijk beschermd werk bevat.
Is een AI-beleid verplicht voor mijn opleidingsbedrijf?
Nee, een AI-beleid is niet verplicht, maar het helpt om veilig met AI-tools te werken en biedt een juridisch handvat als er iets misgaat. Het zorgt ook dat je voldoet aan de AI-verordening en de AVG.
Valt AI voor beoordeling van deelnemers onder strengere regels?
Ja, AI-systemen voor onderwijs of beoordeling kunnen onder de hoog-risicocategorie van de AI-verordening vallen. Laat beslissingen over deelnemers daarom altijd door een mens nemen en gebruik AI alleen als hulpmiddel.
Bronnen & verantwoording
  1. KVK — risico's van AI-tools
  2. KVK — AI-beleid voor je bedrijf
  3. Autoriteit Persoonsgegevens — algoritmes & AI
  4. Europese Commissie — AI-verordening (NL)

Feiten en prijzen gecontroleerd op de vermelde bronnen. AI verandert snel; kom je iets tegen dat niet meer klopt? Laat het ons weten.

Lees verder

Gerelateerd