Ja, je mag open-source AI-modellen zakelijk gebruiken — er is geen wet die het verbiedt. Wel gelden dezelfde regels als voor elke AI: de EU AI-verordening eist veilig en verantwoord gebruik, en de AVG bepaalt hoe je met persoonsgegevens omgaat. Het grote voordeel is dat je zo'n model vaak zelf kunt draaien; het risico zit in beheer, beveiliging en verantwoordelijkheid.
Bij open-source AI-modellen is de onderliggende code — en vaak ook het getrainde model zelf — openbaar beschikbaar. Je kunt zo'n model daardoor niet alleen via een website gebruiken, maar ook downloaden en op je eigen apparatuur draaien. Het gaat meestal om taalmodellen: systemen die op basis van enorme hoeveelheden voorbeeldmateriaal zelf teksten, beelden of geluiden genereren. Het NCSC schaart deze generatieve taalmodellen, net als bekende varianten zoals ChatGPT en Google Gemini, onder kunstmatige intelligentie: software die met algoritmen werkt en op basis van data met een zekere zelfstandigheid een antwoord aandraagt. Wil je zelf een model lokaal draaien, lees dan in onze gids Lokale AI op je pc hoe dat praktisch werkt.
Het belangrijkste zakelijke voordeel is controle. Draai je een open-source model op je eigen hardware, dan hoeven je gegevens je bedrijf niet te verlaten — een groot verschil met clouddiensten waar je invoer naar een externe aanbieder gaat. Dat maakt het makkelijker om te voldoen aan de AVG, de wet die bepaalt hoe je met persoonsgegevens omgaat. Je bepaalt zelf welke data het model verwerkt en waar die blijft. Zeker voor vertrouwelijke documenten of gevoelige sectoren is dat een reëel pluspunt. Het past ook goed bij de eis om vast te leggen welke gegevens medewerkers wel en niet mogen invoeren. In onze gids AI, AVG en privacy lees je welke gegevens gevoelig liggen. Bovendien ben je niet afhankelijk van de voorwaarden van één aanbieder, wat rust geeft in een markt waarin producten en voorwaarden voortdurend wijzigen.
Zelf een model draaien betekent ook zelf verantwoordelijk zijn. Het NCSC vraagt nadrukkelijk aandacht voor de cyberveiligheid rond generatieve AI: taalmodellen en deepfakes worden misbruikt, en een model dat je zelf host moet je ook zelf beveiligen, bijwerken en beheren. Er is geen leverancier die dat voor je doet. Bovendien blijft een taalmodel een systeem dat antwoorden 'aandraagt' op basis van data — het kan overtuigend klinken en toch fout zitten, dus menselijke controle blijft nodig. Juridisch verandert er niets aan je verplichtingen: of je nu een open-source model of een commerciële dienst gebruikt, de EU AI-verordening stelt dezelfde risicogebaseerde eisen aan veilig en verantwoord gebruik. Gratis en open betekent dus niet vrijblijvend.
Begin niet bij de techniek, maar bij afspraken. De KVK adviseert een AI-beleid: een document — of onderdeel van je personeelshandboek — waarin je vastlegt wie welke AI-tools mag gebruiken en welke gegevens erin mogen. Een AI-beleid is niet verplicht, maar het geeft duidelijke regels, voorkomt risico's en biedt een juridisch handvat als er iets misgaat. Beantwoord daarin eerst het doel, bepaal voor wie het geldt (ook zzp'ers en externen?) en houd het actueel. Let ook op transparantie: vanaf 2 augustus 2026 wordt duidelijker of iets door AI is gemaakt of echt is. Zet je een open-source model in voor klantcontact of content, houd daar dan rekening mee. Twijfel je over je situatie? Neem gerust contact met ons op.
Feiten en prijzen gecontroleerd op de vermelde bronnen. AI verandert snel; kom je iets tegen dat niet meer klopt? Laat het ons weten.